|
TURBOCHARGER NEDİR ?
Turbocharger sistemleri,güçlendirişmiş endüksiyon sistemleridir Akışkan olan havayı basınçla yanma odasına gönderir. Havayı sıkıştırmanın avantajı, silindirlere daha fazla oksijen göndermektir. Böylece; daha fazla yakıt girdisi sağlanır. Bu sayede, her patlamadan daha fazla güç elde edilir. Turbocharger uygulanmış bir motor, standart motorlardan %15, ila %40 arasında daha fazla güç sağlar. Buna oranla motorun, ağırlığı önemli oranda artar, türbosuz motora nazaran daha dayanıklı parçalar kullanılmıştır. Güç artışı; egzoz manifolduyla egzoz çıkışına bağlanan ve yüksek hızdaki atık egzoz gazıyla tahrik edilen bir türbinin çevrilmesiyle başlar. Türbin şaftının diğer tarafında kompresör fanı bulunur fan?ın kanatları türbin kanatlarının aksi yönündedir. Türbin dakika da 80 000 ila 120 000 devirle döner. Egzoz manifolduna bağlı olması, türbin salyangozuna giren gazın sıkışmasından dolayı, sıcaklık oldukça yüksektir. GENEL PRENSİPLER, Motordan güç elde etmenin en emin yolu, motora daha fazla yakıt girdisi sağlamaktır. Silindir sayısının arttırmaktır. Veya mevcut silindirlerin çapını büyütmekle yanma odasındaki patlamanın şiddetini arttırmak başka bir metottur.Normal bir turbocharger, motora ilave 25 - 30 PSI basınçlı hava sağlar. TURBO NASIL ÇALIŞIR ? Türbin şaftına bağlanan kopresör fanıyla hava filtresinden emilen temiz hava intercooler, aftercooler radyatörlerine basılır. Radyatörler hava yoğunlaştırıcı olarak ta adlandırılır amaç, daha fazla hava oksijen molekülü elde etmektir. Hava filtresinden emilen deniz seviyesindeki atmosferik basınç (14,7 psı) 30 C deki hava kompresöre girişi 60 C ye ulaşmakta, kompresörden çıkışı 180 C ye çıkmaktadır. Isınan hava molekülleri büyür, küçültmek için intercooler (aftercooler) sistemlerine yollanır radyatörlerin dışına vurulan hava, içeriden geçmekte olan havayı soğutur, soğuyan hava molekülleri küçülerek yanma odasına daha fazla oksijen molekülü olarak yollanır. AŞIRI BASINÇ; Turbo tarafından yanma odasına gönderilen basınçlı hava, sonraki aşamada pistonlar tarafından daha fazla sıkıştırılarak aşırı bir basınç oluşturulur. Zamanlama prensibi esas alınmaz ise, Bu basınçta ısınan gaz (yüksek basınçta termodinamik olarak ısınma gerçekleşir) ateşleme zamanından önce alev alır. Buda knock dediğimiz bir olaya neden olur. Turbo basıncını düşürmek ya da yüksek dizel yakıtın setan sayısını düşürmekle önlenebilir. (Benzinli motorlarda, oktan benzinin içindeki bileşendir. Oktanın ana görevi benzinin yanışını yavaşlatmak ve senkronizasyon dışı istenmeyen patlamaları önlemektir. Bu nedenle 100 oktan benzin kullanıldığında bırakın performansı motorun çalışmasında sorun bile çıkabilir.) Knock: Vurma, vuruntulu çalışma, sağlıksız yanma-egzoz zamanlarıdır. WASTEGATE, Turbo, motorun eksoz manifoldundan emilen eksoz gazı ile türbin çevrilerek çalışır. Wastegate, emme manifoldunda bulunan havayı kontrol eder. Emme manifold içersindeki basınç belirli bir seviyeye ulaştıktan sonra, Wastegate açılıp kapanarak kompresör salyangozunun üzerindeki diyafram aracılığı ile eksoz salyangozu üzerindeki çıkış kelebeğini açarak gereksiz gazı eksoz susturucusuna gönderir. Böylece motorun ihtiyacı olan havayı, istenilen basınçta emme manifoldunda hazır tutar, hem de türbonun gereksiz yüksek devirlere çıkmasını önler. INTERCOOLER, Intercooler, üstte de açıkladığımız gibi araçlarda kullanılan su radyatöründen farklı değildir. Amaç, kompresör tarafından basılan havanın burada toplanmasıdır. Ancak,depolanan basınçlı hava,basınçtan dolayı ısınır. Bu nedenle soğutma görevi de gören ıntercooler ortalama 30 PSI basınçtaki havayı emme manifold?una sağlar. Esas önemli olan havanın basıncından ziyade, emilen havanın daha fazla oksijen molekükü içermesidir. Intercooler,bir nevi yoğunlaştırıcı olarak görev yapar. GENEL BAKIM VE ARIZALARI, Genelde turbo arızalarının çalışma koşullarından ziyade dış etkenlerden kaynaklanmaktadır. Buna göre arıza sebeplerini bulmadan, çözmeden yeni turbonun montajı yapılmamalıdır. Turbo arızalarını 4 ana başlıkta toplayabiliriz.
|
![]() |
|
|
|
|